Meme
kanseri, günümüzde kadınlarda en sık rastlanan kanser türü olup bu sıklık
giderek artma eğilimindedir. 40-44 yaş grubundaki kadınlarda birinci ölüm
nedeni olması dikkat çekicidir. Yapılan çalışmalar sonucunda; 55-59 yaş
grubunda 100.000 kadının 275’inde ve 80-84 yaş grubunda 100.000 kadının
477’sinde meme kanseri saptanmıştır.
Meme kanseri için risk faktörleri
nelerdir?
-
Yaş: Meme kanserlerinin büyük bir çoğunluğunda ilk tanı, 50
yaşın üstündedir.
-
Aile hikayesi: Bir veya daha fazla birinci derece akrabada
meme kanserinin varlığı önemli bir risk faktörüdür. Birinci derece akrabalar
anne, kiz çocuğu ve kız kardeştir.
-
Hiç doğum yapmamış olması veya ilk doğumu 30-35 yaşından
sonra yapmış olması
-
İlk adet görme yaşının küçük (12 yaşından önce) olması
-
Adetten kesilme yaşının yüksek (55 yaşından sonra) olması
-
Şişmanlık
-
Diğer memede kanser olması
-
Göğüs duvarına önemli derecede radyasyon almış olmak
-
Daha önceden tanı konmuş rahim veya yumurtalık kanserinin
varlığı
-
Emzirmeyenlerin riski
emzirenlere göre 2 kat fazladır.
Diğer olası risk faktörleri arasında
alkol alımı, ilk doğum öncesi uzun yıllar doğum kontrol hapı kullanılması, menopozda
sonra östrojen kullanılması sayılabilir. Bu sayılanlarla meme kanseri gelişimi
arasındaki ilişki tam olarak belgelenmiş değildir.
Yukarıda sıralanan risk etkenlerinden kaçınma veya onları
giderme, meme kanserinden korunmanın ana ilkesidir. Ancak tüm meme
kanserlerinin %20’si bu risk etkenlerine sahiptir ve bunların büyük bir kısımı
kontrol altına alınması mümkün olmayan etkenlerdir. Bu nedenle meme kanserinden
korunmak için yapılacak fazla bir şey yoktur.
Buna
rağmen meme kanserinden korunmak için diyetteki yağların azaltılması, A ve C
vitaminleri ile selenyumdan zengin beslenilmesi, alkol alımının kısıtlanması,
fiziksel aktivitenin çocukluk çağından başlatılması, ilk doğumun erken yaşta
yapılması ve emzirmekten kaçınılmaması gibi doğal korunma yöntemlerinin az veya
çok geçerliliği vardır.
Meme sağlığımı kontrol etmek için ne yapmalıyım?
-
Kendi memenizi ayda bir kez kontrol
edin.
-
Düzenli olarak doktor kontrolünden geçin.
Eğer 40 yaşın üzerindeyseniz doktorunuz tarafından altı ayda bir kez, eğer 50
yaşın üzerindeyseniz yılda bir kez meme muayenenizin yapılması gereklidir. Meme
muayenesi olağan sağlık kontrolünün bir parçasıdır. Meme muayenesi Genel
Cerrahi uzmanları tarafından yapılır.
-
Mamografi ve Meme Ultrasonografisi: Dünyada
en çok kabul gören uygulama 35 yaş civarında ilk meme filminin çekilmesi ve
bunun 40 yaşından sonra her yıl tekrarlanmasıdır.
Bir meme problemi için ne zaman doktora gitmeliyim?
Kadınlarda memeler, adet dönemlerinde
hormonlara yanıt olarak değişiklikler göstermektedir. Adet kanaması yaklaşırken
memelerde hassasiyet ve büyüme olması hatta içinde bazı küçük kitlelerin ele
gelmesi normal bir durumdur. Bir kadının ilk defa kendi kendine meme muayenesi
yapması esnasında şaşkınlığa düşmesi normaldir. Çünkü kendi memesi için neyin
normal olduğunu söyleyebilmek güçtür. Zaman geçtikçe memenin içindeki hangi
kitlelerin normal olduğunu anlayacak ve eğer bir kitle mevcutsa bunun
yeni bir kitle olduğunu hemen bilebilecektir. Değişik
büyüklük ve kıvamda veya daha önce olmayan yeni bir kitle farkettiyseniz bir
Genel Cerrahi doktorunun değerlendirmesini isteyiniz. Ağrı çoğunlukla meme kanserinde görülen bir belirti değildir.