|
Çoğu
kimse fıtığı ağır kaldırmanın bir neticesi olarak düşünür. Esasında fıtığın
genel olarak belirli bir nedeni yoktur. Herhangi bir kimse hatta yeni doğmuş
bir bebeğin bile fıtığı olabilir. Karın içi organlarımız ince bir kas örtüsüyle
yerlerinde tutulurlar. Bu organlardan birinin herhangi bir kısmı bu kas
örtüsünün zayıf bir yerinden dışarı çıkar ve fırlarsa veya bu kas duvarını
yırtarsa, fıtık oluşur.
Belirtileri
-
Eğilirken veya bir şey kaldırırken rahatsızlık duymak;
-
Kasıkta hassas bir kitle bulunması.
Karın
bölgesini etkileyen üç tip fıtık vardır. Kasık (inguinal) uyluk (femoral) ve
göbek (umblikal) fıtığı. Başka bir fıtık da hiatal fıtıktır. Bu da diyaframın
yemek borusuna açılan deliğinden (midenin bir bölümünün) fırlamasıdır. Eğer sıkışan
bağırsak parçasına kan gitmezse buna bağırsak düğümlenmesi denir.
Kasıkta Görülen Fıtık
Erkeklerde
fıtık ekseriyetle testise uzanan sperm kordonunun karından çıkıp skrotuma
(torba) girdiği yerde belli olur. Bu geçitteki (halka) bağ dokusu (dış kasık
bağı) zayıflarsa, bağırsağın bir bölümü buradan dışarı çıkabilir ve kasık
bölgesinde bir kitle oluşturur. Bu doğrudan (direkt) kasık fıtığıdır.
Karından
çıkan bir bağırsak kitlesi sperm tüpünün yolunu izleyip skrotumdan (torba
derisinden) içeri girerse buna dolaylı (endirekt) kasık fıtığı denilir. Bu
fıtık çok sancılı olabilir ve skrotumu şişirebilir. Bu iki tür fıtık erkeklerde
görülen her 5 fıtığın dördünü oluşturur. Kadınlarda kasık fıtığı az görülür ve
karından mesaneye idrar yolu geçitleri saran dokularla bir araya geldiği yerde
meydana gelir.
Uyluk Fıtığı
Özellikle
şişman veya hamile kadınlarda görülür ve uyluğun üst kısmındadır. Ana kan
damarlarını (uyluk arteri) bacağa taşıyan kanalda oluşur. Bu fıtık ekseriyetle
kasıkta görülen fıtıktan biraz aşağıdadır. Uyluk fıtığının düğümlenmesi
olasılığı diğer bütün fıtıklardan daha fazladır.
Göbek Çevresi Fıtığı (Paraumblikal Herni)
Bu
tür fıtığa çok daha az rastlanır. Göbeği saran karın duvarındaki zayıflık
nedeniyle göbekte bir kitle meydana çıkar. Bazı yeni doğmuş bebeklerde buna
benzer bir problem görülür ve ona göbek fıtığı denir. Yetişkinlerde de daha çok
aşırı kilolu insanlarda göbek fıtığı oluşabilir ve cerrahi olarak tedavi
edilirler.
Kesi Yeri Fıtıtı (Incisional Hernia)
Cerrahi
bir müdahaleden sonra gerektiği gibi eski halini almayan bir karın duvarı fıtık
yapabilir. Bu tip fıtıklar genellikle az problem yaratır. Fakat bağırsakların
bir bölümü fıtıktan dışarı çıkıp rahatsızlık verebilir.
Baskı
yapılarak karın duvarından geri (içeri) itilemeyen fıtıkların sıkışmış ve
düğümlenmiş olması mümkündür.
Tedavi
edilmezse, düğümlenmiş ve sıkışmış olan kısım dolaşan taze kandan oksijen
alamaz. Neticede gangren olur. Bu da hayatı tehlikeye atan ve derhal ameliyat
gerektiren bir durumdur.
Tedavi
Birçok
fıtık için en iyi tedavi, fıtığı ameliyatla karına geri itmek ve karın
duvarındaki zayıf adaleyi dikmektir. Ameliyattan aşağı yukarı bir ay sonra güç
gerektiren normal hareketlerinizi yapmaya başlayabilirsiniz.
Diğer Tedaviler
Korse
giymek kabul edilebilir bir fıtık tedavisi şekli değildir. Doktorunuz
ameliyattan önce problemin ilerlemesini önlemek üzere korse giymenizi
isteyebilir. Bu kalıcı bir çare değildir.
|
